ภิรมย์บุรีราช

posted on 13 Feb 2012 15:09 by horsupawut directory Fiction, Knowledge, Diary
เมื่อครั้งได้กลับบ้านล่าสุด ผมเดินทางไปชมสถานที่ต่างๆรวมทั้งเดินเลาะตามเส้นแม่กลอง ยามกลับมาจึงได้ประพันธ์กลอนดอกสร้อย อันเป็นกลอนใช้สำหรับร้อง ให้สอดคล้องกับดินแดนทางนั้นที่มีดนตรีกาลอยู่ในชีวิตประจำวัน
ดังนั้นจึงทำสมุดใบลานขึ้น
จารกลอนดอกสร้อย "ภิรมย์บุรีราช"ลงไป
ชื่อกลอนแปลตามคำจะได้ว่า จ้าวแห่งเมืองอันภิรมย์
หรือถ้าอ่านย้อนกลับจะได้คำว่า ราชบุรีภิรมย์ แปลได้ว่า เมืองราชบุรีอันแสนรื่นรม
 
 
 
 
 
ราชเอ๋ยราชรี เคยคลุกคลีแต่เยาว์ย่ำจ้ำเดิน
เขางูอยู่ตระหง่านช้านานเทอญ แดนจำเริญศักดิ์สิทธิ์องค์พุทธา
อีกอรัญญิกามหาไสยาสน์ เด่นผงาดผุดผาดคู่ขุนผา
ทุ่งเขียวเคียงขับหมู่สกุณา เ้จ้าอยู่มายุคใดใครหยั่งเอ
 
 
เขางูเป็นเขาศักดิ์สิทธิ์ของราชบุรีมาช้านาน ในครั้งโบราณเป็นพุทธสถานสำคัญ ดังจะเห็นได้จากตำนานของภาพพระพุทธฉายที่สลักในถ้ำว่า "พระปุณณเถระ สาวกองค์หนึ่งของพระพุทธเจ้า ได้สลักเงาของพระพุทธเจ้าที่ทาบบนผนังถ้ำ ขณะที่ทรงแสดงธรรมอยู่"
  นอกจากนี้เขางูก็มีถ้ำที่มีงานพุทธศิลป์อยู่หลายถ้ำเช่น ถ้ำจีน-จาม ถ้ำฝาโถ ถ้ำฤาษี ทั้งนี้สถานที่ดังกล่าวเคยเป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมของผู้ทรงศีลมาแต่โบราณด้วย
ดังนั้นจึงมีตำนานมากมายเกี่ยวกับเขานี้ เช่น ถ้ำฝาโถ มีรูปร่างคล้ายผาบีบเข้าหากัน ก็เนื่องจากชาวลับแลได้ใช้อิทธิฤทธิ์ปิดผาเพื่อกันตัวเองจากชาวโลก
  แม้กระทั่งในสมัยยุคต้นรัตนโกสินทร์ เขางูก็เป็นสมรภูมิสำคัญที่ชี้ขาดสงครามไทย-พม่า
  ส่วนวัดอรัญญิกเป็นวัดโบราณอีกแห่ง อยู่ไม่ไกลจากเขางูมากนัก มีพระพุทธไสยาสน์องค์ใหญ่ประดิษฐานอยู่กลางทุ่ง ต่อมามีการค้นพบพระุพุทธรูปทองคำมากมายในองค์พระประติมานี้ ปัจจุบันได้บูรณะใหม่โดยปิดทองทั้งองค์แล้ว
 
 
อาเอ๋ยอาราม เขตคามบุราณทั่วถ้วนแถบ
ขรัวเหลือเหลือตระการวิหารแกลบ ปูนปั้นยลแยบโรงช้างช่ำชองศิลป์
ช่องลมก้มวันทาบูชาแก่นจันทร์ งามหน้าบันแกะฉลักอมรินทร์
หน้าพระธาตุอาจองคงกระแสสินธ์ พระปรางค์หินเขางุผินคู่ธารเอย
 
 
  ในบทนี้กล่าวถึงวัดวาอารามสำคัญที่อยู่ริมสองฝั่งแม่กลอง นั่นคือ
๑. วัดขรัวเหลือ (เขาเหลือ) วัดนี้มีมาแต่ครั้งอยุธยา มีวิหารที่เก่ามาก เรียกว่า วิหารแกลบ นั่นคือเล็กเหมือนม้าแกลบหลงเหลืออยู่ ทั้งนี้วัดนี้เดิมทีได้รับบริจาคของจากวัดอื่นๆจึงมีชื่อที่เรียกเล่นๆกันว่า วัดของเหลือด้วย แต่จากชื่อเดาว่า ที่ดินวัดนี้เดิมทีน่าจะมาจาก เศรษฐีชื่อ เหลือ ยกให้เป็นที่ดินวัด ในสมัยโบราณจะเรียกผู้ที่นับหน้าถือตามว่า ขรัว จึงไม่แปลกที่จะเรียกว่า ขรัวเหลือ
๒. วัดโรงช้าง เป้นวัดสมัยอยุธยา มีงานศิลปะปูนปั้นแบบอยุธยาที่ซุ้มประตู และหอระฆัง
๓. วัดช่องลม เป็นที่ประดิษฐานหลวงพ่อแก่นจันทร์ พระคู่บ้านคู่เมืองราชบุรีมาแต่โบราณ เล่าว่าหลวงพ่อลอยน้ำมาแล้วชาวเมืองนำมาประดิษฐานที่วัด ลักษณธเด่นของหลวงพ่อแก่นจันทร์คือ ช่วงพระเศียรถึงพระศอเป็นสำริด ส่วนตั้งแต่พระศอลงมาถึงพระบาทเป็นไม้้แก่นจันทร์
๔. วัดอมรินทราม(วัดตาล) สร้างขึ้นในสมัยร.๒ โดยเจ้าเมืองราชบุรีในยุคนั้น วัดนี้มีศิลปะด้านงานฉลูที่โดนเด่น ดูได้จากกุฎิไม้ในวัดนี้จะมีงานฉลูที่สวยงาทน่าชม และพระอุโบสถที่หน้าบันมีศิลปะผสมผสานระหว่างไทย-จีน-ฝรั่ง เช่น มีรูปคิวปิด (กามเทพ) อยู่ในหน้าบันด้วย
๕. วัดหน้าพระธาตุ (มหาธาตุ) มีมาแต่สมัยขอมรุ่งเรือง ราชบุรีในยุคนั้นเคยเป็นที่ทำการของอาณาจักรขอมมาก่อน ครั้งนั้นมีชื่อว่า ชยราชบุรี ทั้งนี้ชื่อเมืองราชบุรี และเพชรบุรี ไม่ได้มาจากอาณาจักรไทยตั้งขึ้น แต่น่าจะมีมาแต่สมัยพระเจ้าอโศกมหาราช ครั้งนั้นราชบุรีชื่อว่า ราชพลี  เพชรบุรีเรียกว่า เพชรพลี หรือพริบพลี
ทั้งนี้เคยพบพระสารีริกธาตุอยู่ในผอบทองคำที่วางไว้ในเจดีย์ข้างวัด จึงนำมาเก็บรักษาไว้ในวัด
 
 
 
งามเอ๋ยงามแท้ ได้พิศแลงานเลิศวิจิตร
โอ่งดินเผาเถากระเบื้องเฟื่องทุกทิศ ช่างประดิษฐ์เอกอุเครื่องดนตรี
ปูนแดงเลิศรสลือชื่อแต่ก่อนเก่า ทองเหลืองเขาลอยชดช้อยอร่ามศรี
เครื่องบ้านอุดมงานจักสานดี ผ้าทอมากมีสืบสานถิ่นนี้เอย
 
 
กลอนบทนี้กล่าวถึงงานศิลปะที่มีอยู่ในราชบุรี คือ
๑. งานเครื่องปั้นดินเผา-เครื่องเคลือบ เป็นงานศิลปะที่ขึ้นชื่อเห็นได้จากฉายา หรือคำขวัญจังหวัด แต่งานปั้นโอ่งนี้เริ่มมีตั้งแต่ช่วงที่ชาวจีนอพยพมาเมืองไทยในช่วงปลายราชวงศ์ชิง
๒. งานทำเครื่องดนตรี เนื่องจากชุมชนลุ่มแม่กลองมีวัฒนธรรมดนตรีและเพลงเป็นส่วนสำคัญอย่างหนึ่ง ดังนั้นจึงมีช่างทำเครื่องดนตรีมากมาย
๓. ปูนแดง ปูนแดงเกิดจากการทำปฏิกิริยาระหว่างขมิ้นกับปูนจึงเกิดเป็นสีแดง ในปัจจุบันมีโรงงานปูนแดงเหลืออยู่เพียง ๓ ที่ในประเทศ และตั้งอยู่ในราชบุรีทั้งหมด คือแถวตำบลบ้านไร่ แถวเขางู
๔. เครื่องทองเหลือง หมู่บ้านเขาลอยมูลโคได้ทำเครื่องทองเหลืองมานานโดยใช้ดินเฉพาะพื้นที่เรียกว่า ดินนวลในการทำเครื่องทองเหลืองนี้
๕. งานเครื่องสาน โดยมากพื้นที่ที่เด่นด้านนี้คือ ตำบลพงสวาย อ.เมือง และตำบลโพหัก อ.บางแพ
๖. งานผ้าทอ มีผ้าทอหลายแบบคือผ้าทอมอญ ผ้าทอยวน เนื่องจากในสมัยร.๑ ได้ทรงให้ชนชาติต่างๆไปอยู่ในจังหวัดราชบุรี เนื่องจากคนเบาบางมากหลังจบสงครามไทย-พม่า ชาวมอญ และชาวยวน(ไทโยนก)ก็ได้มาตั้งถิ่นฐานกันที่นี่มากมาย
 
 
แม่เอ๋ยแม่กลอง ข้าเหม่อมองผองชนข้ามขึ้นลง
คนนั่งยิ้มให้คนเรือยิ้มส่ง ใคร่ให้อยู่ยงคงไปในยุคอื่น
ผ่านย่านริมน้ำคลาคล่ำคึกคัก วิ่งเล่นพักริมแม่กลองแสนสดชื่น
สองฟากน้ำสบยิ้มกันนานวันคืน ขอตื่นหลับเป็นคนมณฑลนี้เอย
 
 

Comment

Comment:

Tweet