เย็นวันหนึ่ง ในห้องเรียน อาจารย์ได้กล่าวถึง การละเล่นพื้นบ้าน จากที่ท่านได้ค้นคว้ามากมายก็พบว่า แท้จริงแล้ว เด็กไม่ได้ละเลย หรือไม่สนใจการละเล่นท้องถิ่น เช่นหนังใหญ่ หนังตะลุง หรือลิเก เพียงแต่ว่าเพราะพวกเขาดูไม่เข้าใจจึงหันไปสนสื่ออื่นๆแทน เนื่องจาการละเล่นพวกนี้ไม่ได้สร้างกลุ่มคนดูใหม่เพิ่มเติม คนที่เกิดไม่ทัน มาไม่ทัน ก็ไม่อาจเข้าใจกติกาของมันได้ เช่นเดียวกับที่ผู้ใหญ่ก็ไม่เข้าใจว่า ทำไมเด็กถึงเล่นเกมสนุก นั่นเพราะกติกานั่นเอง

       การละเล่นทุกอย่างมี กติกาหรือกฏของมัน ดังนั้นจึงจะต้องย่อยเนื้อหาหรือการแสดงให้เสพง่ายขึ้น ให้เข้าใจง่ายขึ้นด้วย เพื่อรองรับคนที่สนใจกลุ่มใหม่ๆ ทั้งนี้กลุ่มที่เสพงานแต่เดิม เราก็รักษาเอาไว้ได้

       คำสอนในวันนั้นทำให้ผมอยากลองสร้างงานสิบหมู่ในแนวทางใหม่ดูบ้าง ประกอบกับราชบุรีตอนนี้ได้จัดงาน "ปกติศิลป์" ผมจึงลองมือประดิษฐ์งานชิ้นใหม่ขึ้นมา

       น่าดีใจที่เมืองราชบุรี มีศิลปะแบบลูกผสมมาแต่ไหนแต่ไร คือนำจุดเด่นของแต่ละศิลปะมาผสมผสานได้อย่างลงตัว คือเป็นงานศิลปะที่มีตัวตนของคนท้องถิ่นนั้นแสดงออกชัดเจน ศิลปะแบบลูกผสมมักมีจุดเด่นสำคัญอย่างหนึ่งคือ "การกำเนิดใหม่" การรู้จักและเข้าใจในตัวศิลปะที่เป็นอยู่จะทำให้มีศิลปะเกิดขึ้นใหม่ได้อย่างมั่นคง

       ผมตั้งใจลองทำงานศิลปะดั้งเดิมของบ้านเกิด คือการทำหนังใหญ่ แต่ด้วยเหตุนั้นเองก็อยากให้งานนี้เป็นงานที่สร้างความรู้สึกใหม่ๆให้กับการละเล่นดั้งเดิม หนังใหญ่นั้นเดิมทำจากหนังวัว แล้วใช้สีหลักๆคือ ดำ-แดง ผมเห็นว่า การเชิดหนังใหญ่เปนการเล่นกับแสง ดังนั้นจึงคิดว่า เช่นนั้นแล้ว ถ้า้เราทำภาพโมเสสที่มีสีสดในการเล่นหนังใหญ่จะเป็นอย่างไรบ้างนะ จึงได้เริ่มลงมือทำ ทั้งตัวเชิด และบทในสมุดข่อย

       หนังใหญ่เป็นการแสดงที่มีศิลปะหลายแขนงอยู่ในตัว ทั้งการประพันธ์บท การตอกสลักหนังใหญ่ การเชิดอย่างนาฏศิลป์ ด้วยเหตุนี้ การลองสร้างแนวทางใหม่นี้จึงท้าทายความรู้ความสามารถดี

ภาพที่ 1 ตัวเชิดหนังใหญ่สีสด

 

       ตัวเชิดหนังใหญ่ สไตล์โมเดิร์น เพื่อให้เข้าใจง่ายๆ มันเหมือนการเชิดภาพโมเสสที่มีสีสดนั่นเอง

ผมประดิษฐ์ตัวเชิดหนังใหญ่ให้ต่างไปจากเดิม คือมีสีสดใสอย่างโมเสส จึงร่างภาพให้ตัวละครมีอากัปกิริยาอยู่ในท่วงท่ากำลังเคลื่อนไหว ขยับเขยื้อน มีชีวิตชีวา

       จากนั้นจึงบรรจงตอกสิ่วลงแผ่นพลาสติกใส เมื่อนั้นจึงผสมสีทา โดยใช้สีอะคริลิก หรือสีฝุ่นผสมน้ำ เพื่อให้สีราบเรียบไปกับพื้นผิมพลาสติก ไม่เช่นนั้นแล้วหากทาด้วยสีอะคริลิกปกติทาลงไป สีจะเกาะกันเป็นเม็ดน้ำ เนื่องจากความลื่นของพลาสติกทำให้ทาสีให้เรียบได้ยาก

       สำหรับงานสลักตัวเชิด การทำหนังใหญ่แบบเดิมจะมีอยู่ 2 ชนิดคือ

1.หนังกลางคืน หนังชนิดนี้จะใช้เชิดเล่นในเวลากลางคืน ตัวเชิดจะมีสีดำเป็นหลักมาจากการทายางรักลงบนแผ่นหนังใหญ่

2.หนังกลางวัน หนังชนิดนี้จะใช้เชิดเล่นในเวลากลางวัน ตัวเชิดจะทาสีทอง โดยใช้สีฝุ่นผสมกาวทาลงบนแผ่นหนังใหญ่

       ทั้งนี้ไม่ว่าจะเป็นหนังชนิดใดก็ตาม สีที่ใช้จะมีไม่มากนัก นอกจากนี้การเชิดหนังใหญ่ยังเป็นการเล่นกับแสง จากคุณสมบัติพวกนี้ทำให้ผมนึกไปถึงภาพโมเสสตามโบสถ์คริสต์ในราชบุรี ว่าเป็นงานศิลปะที่ใช้การเล่นกับแสงเช่นกัน ดังนั้นการเล่นกับแสงของหนังใหญ่กับโมเสสน่าจะผสมผสานเข้ากันได้

       ระหว่างที่ทำก็ทดลองส่องผ่านแสงไฟไปพลางก็พบว่ามีความโปร่งและสีสดดีในเวลาเดียวกัน แทบไม่ต่างจากภาพโมเสสเท่าใดนัก เพียงแต่สีจะทึบกว่าเล็กน้อย

       เข้าใจแล้วว่า ทำไมผมมีความสุขเวลาทำงานศิลปะ เพราะมันคือการทำให้สิ่งที่เราสร้างในหัวมันเป็นจริงนี่เอง คงเป็นความสุขเหมือนกับเวลาแก้โจทย์หรือปริศนายากๆได้ ว่าสิ่งที่เราคิด มันได้ออกมาเป็นจริงในโลกนี้ 

 

       สำหรับงานบท แม้รูปแบบการเล่าจะใช้ร้อยกรองเป็นตัวเดินเรื่อง แต่ก็ได้ใช้การลำดับเรื่องแบบภาพยนตร์ คือบรรยายเป็นฉาก และตัดต่อเหตุการณ์ที่กระชับ อีกทั้งยังใช้บทการสนทนาแบบละครเวที

       การทำสมุดข่อยนี้ใช้กระดาษสา มาทากาวติดแผ่นชนแผ่นกันจนเป็นเล่ม

 

ภาพที่ 2 หน้าสมุดข่อยที่ทำเอง

 

 

ภาพที่ 3 พับที่ ๑ บรรยายสภาพท้องเรื่องว่าอยู่ในภาวะสงคราม

 

       พับที่ ๑ กล่าวถึงสภาพการรุกเข้าสยามของญี่ปุ่น และเหตุการสำคัญในราชบุรี คือ มีสะพานแม่กลองถล่ม เป็นเมืองท่าสำคัญของทัพญี่ปุ่น และชาวราชบุรีมีท่าทีฮึดฮัดต่อทหารต่างชาติอยู่ลึกๆ

 

 

ภาพที่ 4

 

 

ภาพที่ 5

 

 

ภาพที่ 6 เข้าสู่เนื้อเรื่อง บรรยายตัวละครและปมของเรื่อง

 

พับที่ ๒ ฉากตลาด มีเการเปิดตัวละคร "ตาใส" ที่กำลังด่าญี่ปุ่นอยู่ในตลาด และมีแม่ค้ามาโวยว่าญี่ปุ่นมากลั่นแกล้ง

 

 

ภาพที่ 7

 

 

ภาพที่ 8

 

 

ภาพที่ 9 พับที่ ๓ บรรยายฉากบนรถไฟ

พับที่ ๓ ฉากบรรยายการลอบขึ้นรถไฟของตาใส และก่อวีรกรรมถีบลังลงจากรถไฟเพื่อตัดเสบียงญี่ปุ่น

 

 

ภาพที่ 10

 

 

ภาพที่ 11

 

Comment

Comment:

Tweet

สมัยนี้หาดูแบบนี้ยากแล้วนะเนี่ย
ยิ่งทำเองได้แบบนี้ สุดยอดเลยครับconfused smile

#1 By 2521luck on 2012-01-11 00:07